ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )
434
شرح نهج البلاغة ( فارسي )
7 - ويژگى هفتم تلاوت كننده اين است كه هر خطابي كه در قرآن از امر ونهى ووعد ووعيد آماده است به نفس خود اختصاص دهد وچنين فرض كند كه مقصود از فرد مورد خطاب خود اوست مثلًا اگر داستان پيشينيان وأنبيا را مىشنود بداند كه مقصود نقل داستان نيست بلكه عبرت گرفتن از آن است . پس نبايد چنين اعتقاد داشته باشد كه آيات قرآن مخاطبين خاصي داشته ومقصود آيات آن افراد خاصّ بودهاند ، زيرا قرآن وساير خطابات شرعي كه وارد شده است از باب « مقصود تويى ، اى همسايه بشنو » مىباشد كه به كناية ويا تمثيل ويا شرح حال ديگران وظيفهء انسانها را تعيين مىكند وتمام آيات قرآني نور وهدايت ورحمت است . وبه اين دليل است كه خداوند همگان را به سپاسگزارى نعمت كتاب امر كرده وفرموده است : وَإِذا طَلَّقْتُمُ النِّساءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ سَرِّحُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ وَلا تُمْسِكُوهُنَّ ضِراراً « 48 » . هر گاه تلاوت كننده خود را مخاطب قرآن فرض كند صرف خواندن قرآن را پيشهء خود نمىسازد . بلكه مانند بندهاى كه كتاب مولاي خود را كه براي أو نوشته شده تا در آن تدبّر ومطابق آن عمل كند ، به آن توجّه مىكند حكيمى در اين باره گفته است اين قرآن در بردارندهء دستورالعملهايى است كه از جانب پروردگار نازل شده تا در نمازهاى خود به آنها بينديشيم ودر مكانهاى خلوت از أمور ممنوعه خوددارى كنيم ودر طاعت وفرمانبردارى به سنّتهاى آن عمل كنيم . پس از اين كه تلاوت كنندهء قرآن ، خود را مخاطب قرآن قرار داد ، بر حسب اختلاف آيات دلش تأثّرات مختلفي مىيابد وبراي أو به حسب هر فهم ودركى ، حال ووجدى پيدا مىشود كه در آن حالت نفس خود را متوجه ترس ، اندوه ، اميد وپندآموزى كه بر أو عارض شده مىكند . بنا بر اين براي انجام كارى آماده ويا منفعل مىشود وبر اثر انفعال تأثّر وخشيت پيدا مىكند وهر چه معرفت أو كاملتر
--> ( 48 ) سورهء بقره ( 2 ) : آيهء ( 231 ) : نعمت خدا وآنچه را كه در مورد پند وموعظه نازل كرده است به ياد آوريد .